ΕΚΤΡΩΣΕΙΣ

 

Ο Όμιλος Ανθρωπιστών Κύπρου υποστηρίζει τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών, κατά συνέπεια και εκείνα που αφορούν τις εκτρώσεις. Η θέση μας είναι υπέρ του δικαιώματος ελεύθερης επιλογής, χωρίς νομικούς και άλλους περιορισμούς.

Σε κάθε περίπτωση, φυσικά, θα ήταν καλύτερα εάν κάθε παιδί ήταν προϊόν επιθυμίας και σκόπιμης γέννησης και εάν η σεξουαλική εκπαίδευση, η ελεύθερα διαθέσιμη αντισύλληψη και οι διαπροσωπικές σχέσεις βρίσκονταν σε καλύτερα επίπεδα ώστε να ελαχιστοποιούνται οι περιπτώσεις προσφυγής σε έκτρωση. Όμως, για όσο οι εκτρώσεις θα είναι αναγκαίες, η κοινωνία θα πρέπει να προσφέρει ασφαλείς και νόμιμες υποδομές που να τις πραγματοποιούν. Διαφορετικά, οι κίνδυνοι για την υγεία των γυναικών θα παραμένουν υψηλοί.

Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα των γυναικών να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε επιστημονικά βασισμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες και σε ασφαλείς ιατρικές εγκαταστάσεις για τις εκτρώσεις, καθώς και τη λήψη μέτρων για τη διασφάλιση της ανωνυμίας και της εξάλειψης πιθανών προπηλακισμών των γυναικών που προσέρχονται σε αυτές.

Διεκδικούμε την πλήρη αποποινικοποίηση των εκτρώσεων, καθώς και την κατάργηση κάθε υποχρεωτικής παροχής  «συμβουλευτικών υπηρεσιών» ή άλλων εμποδίων στην πραγματοποίηση εκτρώσεων που βασίζονται σε απόψεις και δόγματα και όχι σε ιατρικά δεδομένα.

Το δικαίωμα των γυναικών στην επιλογή είναι αδιαπραγμάτευτο.

 

Γενικότερος προβληματισμός

Οι ανθρωπιστές επιζητούν να ζουν μια ποιοτική ζωή απαλλαγμένη από προκαταλήψεις ή θρησκευτικές πεποιθήσεις. Χρησιμοποιούν τη λογική, την εμπειρία και το σεβασμό προς τους άλλους όσον αφορά ηθικά ζητήματα, και όχι την υπακοή σε δογματικούς κανόνες. Ως εκ τούτου, αναφορικά με τις εκτρώσεις, οι ανθρωπιστές εξετάζουν τα δεδομένα, τις πιθανές συνέπειες, καθώς και τα δικαιώματα και τις επιθυμίες κάθε εμπλεκομένου, προσπαθώντας να βρουν τον καλύτερο τρόπο δράσης ή εκείνον που θα προκαλέσει τη μικρότερη βλάβη.

Η έκτρωση είναι ένα ζήτημα που καταδεικνύει τις δυσκολίες των αυστηρών κανόνων στη λήψη ηθικών αποφάσεων. Η ιατρική επιστήμη έχει προοδεύσει σε σημείο που προσφέρει επιλογές, παντελώς αδύνατες ή άγνωστες ακόμα και λίγες γενιές πριν. Έτσι, απαιτούνται νέοι τρόποι αντιμετώπισης των ζητημάτων. Είναι σήμερα εφικτό να γίνεται διάγνωση πολλών ασθενειών και γενετικών προβλημάτων πολύ πριν από τη γέννα. Επιπλέον, πολλά έμβρυα που σε παλαιότερες εποχές δεν θα επιβίωναν μπορούν σήμερα να διατηρηθούν στη ζωή μέσω ιατρικών παρεμβάσεων. Ως εκ τούτου, η διατήρηση στη ζωή τέτοιων πρώιμων εμβρύων έχει αλλάξει τις απόψεις για το πότε τα έμβρυα γίνονται ανθρώπινα όντα και αποκτούν δικαιώματα. Η μεταβολή στον χρόνο των απόψεων αυτών, βάσει ιατρικών εξελίξεων, καταδεικνύει τη δυσκολία του ασφαλούς ορισμού τέτοιων εννοιών. Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι, ιδίως οι θρησκευόμενοι, θεωρούν ότι κάθε ανθρώπινη ζωή είναι ιερή και ότι η ζωή ξεκινά με τη σύλληψη, άρα κάθε έκτρωση είναι εσφαλμένη.

Οι ανθρωπιστές, όμως, υποστηρίζουν ότι έννοιες όπως η «ιερότητα» δεν χρησιμεύουν στη σχετική συζήτηση, ιδίως όταν πρέπει να διαλέξει κανείς μεταξύ του κινδύνου για τη ζωή της μητέρας και εκείνη ενός αγέννητου εμβρύου. Πρέπει επίσης να γίνει κατανοητό ότι κάθε ιατρική πράξη συνιστά παρέμβαση σε αυτό που πολλοί θρησκευόμενοι θεωρούν «θεϊκό σχέδιο» ή «φυσική πράξη», οπότε το ζήτημα δεν θα πρέπει να εξετάζεται από τη σκοπιά των όποιων θρησκευτικών ή άλλων μεταφυσικών πεποιθήσεων αλλά στη βάση της ορθής ιατρικής πρακτικής και της ορθολογικής σκέψης. Σε κάθε περίπτωση, το ιατρικό και ψυχικό συμφέρον της μητέρας, η οποία εξάλλου μπορεί εν δυνάμει να γεννήσει και άλλα μωρά στο μέλλον, είναι αυτό που καθοδηγεί συνήθως τις ιατρικές αποφάσεις, στον ανεπτυγμένο κόσμο τουλάχιστον.

Πολλές χώρες έχουν θεσπίσει το, εν πολλοίς αυθαίρετο, όριο των 3 μηνών εγκυμοσύνης για πλήρως ελεύθερες εκτρώσεις, καθώς και το όριο των 6 μηνών για εκτρώσεις υπό προϋποθέσεις. Μεταξύ των προϋποθέσεων αυτών περιλαμβάνεται και η ψυχική υγεία της μητέρας, κριτήριο που συχνά αποτελεί και τον παράγοντα που διακρίνει την εκάστοτε πρακτική σε πιο περιοριστική ή πιο επιτρεπτική, ανάλογα με το πώς η εκάστοτε κοινωνία ή η ιατρική κοινότητα ερμηνεύει την έννοια της ψυχικής υγείας.

Είναι σαφές ότι δεν μπορούν να υπάρξουν απολύτως σαφή και τεκμηριωμένα χρονικά όρια που να διευκολύνουν τις αποφάσεις μας, οπότε οι τελικές επιλογές βασίζονται πάντοτε σε ηθικές επιλογές. Σε αυτή τη βάση, οι ανθρωπιστές προτιμούν την φιλελεύθερη άποψη υπέρ της ελεύθερης επιλογής από τη μητέρα, καθώς εκτιμούν τις προσωπικές επιλογές και την προσωπική ευημερία και ευτυχία. Βασικοί παράγοντες στις ηθικές επιλογές των ανθρωπιστών είναι η ευτυχία και η αποφυγή του πόνου, οπότε η ποιότητα της ζωής θα υπερτερεί της διατήρησης της ζωής με κάθε κόστος, εάν τα δύο έρχονται σε σύγκρουση (άλλο παράδειγμα είναι η υποβοηθούμενη ευθανασία). Όσον αφορά τα χρονικά όρια για τη θέσπιση πιθανών πρόσθετων κριτηρίων πέραν της επιλογής από την ίδια τη γυναίκα,  θεωρούμε πως αυτά πρέπει να ακολουθούν τις συνήθεις φιλελεύθερες πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Εννοείται ότι η πιθανή ποιότητα ζωής του μωρού και της γυναίκας, οι επιθυμίες και τα δικαιώματα του πατέρα και της υπόλοιπης οικογένειας, καθώς και των γιατρών και των νοσοκόμων που εμπλέκονται, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε κάθε σχετική συζήτηση. Οι ανθρωπιστές, όμως, θεωρούν ως προτεραιότητα τα συμφέροντα της γυναίκας, η οποία εξάλλου θα πρέπει να ολοκληρώσει την εγκυμοσύνη και να φροντίσει το μωρό, η ευτυχία του οποίου εξαρτάται εν πολλοίς από εκείνη της μητέρας. Εξυπακούεται, επίσης, ότι θα πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά όλες οι εναλλακτικές, όπως η πιθανή υιοθεσία ενός ανεπιθύμητου μωρού κ.λ.π. Η τελική απόφαση, πάντως, θα πρέπει να γίνεται από τη μητέρα.

Για την κοινωνία, και για τα ίδια τα παιδιά, είναι προτιμότερο οι γεννήσεις να είναι επιθυμητές. Έτσι, η βελτίωση της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, η άμεσα διαθέσιμη αντισύλληψη, καθώς και η καλύτερη παιδεία και οι ευκαιρίες για τις νέες γυναίκες μπορούν να συνεισφέρουν στη μείωση των εκτρώσεων. Όσο, όμως, αυτές θα είναι αναγκαίες, η κοινωνία οφείλει να προσφέρει ασφαλείς και νόμιμες εγκαταστάσεις που να ελαχιστοποιούν τα πολύ περισσότερα προβλήματα που δημιουργούν οι παράνομες και επικίνδυνες εκτρώσεις.