Επιστολή προς ΥΠΠ, Επίτροπο Διοικήσεως και Επίτροπο Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού σχετικά με τις Ιερές Εξομολογήσεις σε Δημόσια Δημοτικά Σχολεία

Posted Saturday December 16, 2017 by Cyprus Humanists

Με αφορμή παράπονο γονέα, που ενημέρωσε χθες τον Όμιλο Ανθρωπιστών Κύπρου, σχετικά με την ενέργεια του δημοτικού σχολείου να φέρει ιερείς της ενορίας και να οργανώσει “Ιερά Εξομολόγηση” στο σχολικό χώρο και χρόνο, δράττουμε την ευκαιρία για να θίξουμε ακόμη μια φορά το θέμα της θρησκευτικής ελευθερίας και της ουδετερότητας της Πολιτείας έναντι κάθε θρησκείας και να καταγγείλουμε επίσημα την ενέργεια του προαναφερόμενου σχολείου. Σύμφωνα με το παράπονο του γονέα, πέρσι το παιδί του συμμετείχε στο μυστήριο της ιεράς εξομολόγησης χωρίς την συγκατάθεσή του και χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει ότι η δραστηριότητα αυτή λάμβανε τόπο στο χώρο και χρόνο του σχολείου. Όπως μας ανέφερε ο γονέας δεν είχε συζητήσει οτιδήποτε με το παιδί του, αφού δε γνώριζε για την εν λόγω πρωτοβουλία του σχολείου, και όπως ο ίδιος πιστεύει η συμμετοχή του παιδιού του στο θρησκευτικό αυτό μυστήριο δεν ήταν καλή εμπειρία για αυτό. Φέτος ο γονέας υπέβαλε παράπονο στον Όμιλό μας για ανακοίνωση που έστειλε το σχολείο σχετικά με την πρόσκληση ιερέων στο σχολείο και τη συμμετοχή των παιδιών σε ιερά εξομολόγηση.

Ο Όμιλος Ανθρωπιστών Κύπρου έχει συσταθεί με γνώμονα την προώθηση του ανθρωπισμού, του κοσμικού κράτους και της ισότητας όλων των ατόμων ανεξαρτήτως φύλου, εθνικής καταγωγής, θρησκείας, αναπηρίας, ηλικίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων.
Σχετικά με το προαναφερθέν γεγονός, κρίνουμε ότι η συγκεκριμένη ενέργεια εκ μέρους του σχολείου παραβιάζει την αρχή της ισότιμης μεταχείρισης όλων των θρησκειών και πλήττει την θρησκευτική ουδετερότητα και αμεροληψία που οφείλει να διατηρει το δημόσιο σχολείο κοσμικού κράτους, ενώ οδηγεί εμμέσως και στον στιγματισμό των παιδιών των οποίων οι γονείς δεν επιθυμούν τη συμμετοχή τους σε αυτή την εξωδιδακτική δραστηριότητα.

Στη σχετική ενημερωτική ανακοίνωση που έχει αποστείλει η διεύθυνση του σχολείου στους γονείς και όπως αυτή επισυνάπτεται, ο ιερέας της ενορίας θα παρευρίσκεται στο χώρο του σχολείου στις 11, 18 και 19 Δεκεμβρίου για το μυστήριο της ιεράς εξομολόγησης. Όπως αναφέρει η ανακοίνωση: “όσα παιδιά το επιθυμούν κατόπιν συνεννόησης με τους γονείς τους, μπορούν να εξομολογηθούν”. Παρότι γίνεται αναφορά σε εθελοντική συμμετοχή των παιδιών και παρότι γνωστοποιείται στους γονείς η διαδικασία της θρησκευτικής αυτής δραστηριότητας, μας ανησυχεί έντονα το γεγονός ότι δεν υπάρχει διαδικασία έγκρισης/πιστοποίησης της συγκατάθεσης των γονέων για τη συμμετοχή των παιδιών τους παρά μόνο η προφορική “συνεννόηση” μεταξύ παιδιού και γονέα την οποία θεωρούμε πως η διεύθυνση του σχολείου δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει.

Εγείρεται επίσης θέμα στιγματισμού των παιδιών που είτε τα ίδια είτε οι γονείς τους δεν επιθυμούν τη συμμετοχή τους σε “ιερές εξομολογήσεις” οι οποίοι βρίσκονται στη δυσμενή θέση επιλογής μεταξύ του πιθανού στιγματισμού της μη συμμετοχής των παιδιών τους ή του απρόθυμου συμβιβασμού και κατά συνέπεια της συμμετοχής των παιδιών τους σε αυτή την δραστηριότητα χωρίς οι ίδιοι να το επιθυμούν. Ο Όμιλος Ανθρωπιστών υιοθετεί την άποψη της Επιτρόπου Διοικήσεως (ΑΚΡ 42/2010) ότι “η προαιρετική συμμετοχή των μαθητών σε μυστήρια που αποτελούν εκδήλωση των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων, δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για διακρίσεις, δυσμενείς ή ευμενείς, ανάμεσα σε εξομολογούμενους ή μη και πιθανόν να οδηγήσει σε αναταραχή εντός του σχολικού περιβάλλοντος”.

Επιπρόσθετα θεωρούμε ότι οι μαθητές/μαθήτριες που δεν επιθυμούν να μετέχουν στην εξομολόγηση εντός του σχολικού χώρου διαφοροποιούνται, χωρίς τη θέλησή τους, από τα υπόλοιπα παιδιά του σχολείου που συμμετέχουν στο μυστήριο, γεγονός που μπορεί να προσβάλει την αρνητική θρησκευτική τους ελευθερία ή και να αποκαλύψει το βαθμό συμμετοχής του καθένα στα θρησκευτικά μυστήρια κατηγοριοποιώντας έτσι τα παιδιά σε θρησκευόμενα και μη.

Θέση του Ομίλου Ανθρωπιστών είναι πως η θρησκεία αναμφίβολα έχει θέση στη ζωή πολλών ανθρώπων που βεβαίως μπορούν να ασκούν ελεύθερα τα θρησκευτικά τους καθήκοντα στην ιδιωτική τους ζωή. Το σύγχρονο και δημοκρατικό σχολείο ωστόσο οφείλει να προωθεί τον ορθολογισμό και την κριτική σκέψη και όχι τον θρησκευτικό δογματισμό και την κατήχηση. Ενέργειες όπως ο εκκλησιασμός, η συμμετοχή σε μυστήρια και εξομολογήσεις εντός του σχολικού χώρου, υποδηλώνουν ένα θρησκευόμενο κράτος που υιοθετεί συγκεκριμένη δογματική κατεύθυνση και κατά συνέπεια δεν αντιμετωπίζει ισότιμα πολίτες διαφορετικών θρησκευμάτων. Σε ένα κράτος, συμβατό με τις σύγχρονες δημοκρατικές αξίες ισονομίας και σεβασμού των ατομικών ελευθεριών, το δημόσιο σχολείο ως κρατικός φορέας και ως χώρος σύνθεσης απόψεων και πολιτισμών, πρέπει να διατηρεί τον κοσμικό χαρακτήρα του, την αμεροληψία και την ουδετερότητα του απέναντι σε όλες τις θρησκείες. Καταληκτικά, ο Όμιλος Ανθρωπιστών κρίνει την ενέργεια του προαναφερόμενου σχολείου να προσκαλέσει ιερέα για το μυστήριο της ιεράς εξομολόγησης εντός του σχολικού χώρου και κατά τη διάρκεια διδακτικού χρόνου ως ασύμβατη με τις αρχές της θρησκευτικής ελευθερίας και της ουδετερότητας της πολιτείας έναντι κάθε θρησκείας.

Παρά τις σοβαρές συστάσεις και την αυστηρή κριτική της Επιτρόπου Διοικήσεως προς το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού σχετικά με τις παραβιάσεις του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας των μαθητών/τριών στα σχολεία, η συμμετοχή των παιδιών σε θρησκευτικά μυστήρια και εκκλησιασμούς παραμένουν με την έγκριση και ανοχή του εν λόγω Υπουργείου, αναπόσπαστο κομμάτι της μαθητικής ζωής στα δημόσια σχολεία. Τόσο το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και Διεθνείς Συμβάσεις δικαιωμάτων κατοχυρώνουν το δικαίωμα στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας ως ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Ειδική μνεία για το δικαίωμα του παιδιού για ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας γίνεται και στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, αξιώνοντας από τα Συμβαλλόμενα Κράτη τον σεβασμό του δικαιώματος αυτού . Ως εκ τούτου,η Πολιτεία πρέπει να σέβεται το δικαίωμα των γονέων να καθοδηγούν τα παιδιά τους στην άσκηση του πιο πάνω δικαιώματος κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στην ανάπτυξη των ικανοτήτων του και στις δικές τους θρησκευτικές πεποιθήσεις.

Ο Όμιλος Ανθρωπιστών Κύπρου εκφράζει δημόσια την απαρέσκεια και ανησυχία του για ενέργειες δημόσιων σχολείων που τείνουν στην υιοθέτηση ή προώθηση συγκεκριμένης θρησκευτικής ή δογματικής κατεύθυνσης και καλεί το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, γονείς, μαθητές καθώς και όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, συνδέσμους γονέων, την Επίτροπο Διοικήσεως κ. Μαρία Λοττίδου, την Επίτροπο Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού κ. Λήδα Κουρσουμπά και τις οργανώσεις των εκπαιδευτικών να τοποθετηθούν άμεσα και να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες ώστε οι διευθύνσεις σχολείων να υιοθετούν πρακτικές συμβατές με τις αρχές της θρησκευτικής ελευθερίας και της ουδετερότητας της Πολιτείας έναντι κάθε θρησκείας.

Comments are closed.